Ангараг гараг дээр амьдрал байсан байж болзошгүй органик нэгдлүүдийг илрүүлжээ

АНУ-ын Сансар судлалын агентлаг (NASA)-ийн "Perseverance" робот Ангараг гарагийн Езеро тогооноос урьд өмнө илэрч байгаагүй хамгийн нарийн бүтэцтэй, их хэмжээний органик молекулуудыг илрүүлсэн тухай судалгааны бүтээл "Science Advances" сэтгүүлд хэвлэгджээ. Энэхүү нээлт нь тус гараг дээр эрт цагт амьдрал оршин тогтноход шаардлагатай органик бодисууд байсныг батлах чухал баримт болж байна. Эрдэмтэд Ангарагийн хөрснөөс макромолекулт нүүрстөрөгч (MMC) хэмээх нүүрстөрөгчийн атомын нарийн сүлжээг ямар нэгэн бэлтгэл боловсруулалт хийгээгүй байгалийн чулуулгийн гадаргуугаас анх удаа шууд илрүүлсэн нь сансар судлалын салбарт томоохон эргэлт боллоо.

Уг нээлтийг Езеро тогооны эртний нуурыг усаар тэжээж байсан "Нэтва Валлис" (Netva Vallis) хэмээх хатсан голын голдиролд орших "Брайт Анжел" (Bright Angel) ил гарсан чулуулаг дундаас илрүүлжээ. Органик нэгдлүүд нь шаварлаг чулуулаг дотор, тэр дундаа Дэлхий дээрх чулуужсан микробын шинж тэмдэгтэй төстэй "ирвэсний толбо" бүхий "Чеява Фолс" (Cheyava Falls) хэмээх шаварлаг чулуунаас олдсон байна. Эдгээр олдвор нь урьд өмнө Ангараг гараг дээр илрүүлж байсан бусад органик бодисоос хавьгүй нарийн бүтэцтэй бөгөөд тус гарагийн геологийн түүхийг шинээр харах боломжийг олгож байна.

Тус робот уг нээлтийг хийхдээ өөрийн робот гар дээр суурилуулсан "SHERLOC" хэмээх нарийн төхөөрөмжийг ашиглажээ. Энэхүү төхөөрөмж нь гүн хэт ягаан туяаны лазер спектроскопийн тусламжтайгаар чулуулгийн химийн найрлага, органик бодисыг маш өндөр нарийвчлалтайгаар тодорхойлдог байна. Чулуулгийн гадаргууг гэмтээж бэлтгэлгүйгээр шууд газар дээр нь ийм нарийн молекулын бүтцийг уншиж чадсан нь төхөөрөмжийн өндөр хүчин чадлыг харуулж цаашид Ангарагийн хөрсийг судлах шинэ арга замыг нээлээ.

Дэлхий дээр макромолекулт нүүрстөрөгч нь эртний нүүрс эсвэл микробын бөөгнөрөл зэрэг чулуужсан биологийн бодисын үндсэн бүрэлдэхүүн хэсэг болдог байна. Гэсэн хэдий ч "Гариг эрхэс судлалын хүрээлэн"-ийн доктор Эшли Мөрфи болон NASA-гийн "Төлөвлөгөөт хөдөлгүүрийн лаборатор"-ийн (JPL) доктор Кайл Укерт нараар удирдуулсан судалгааны баг уг нээлт нь Ангараг дээр амьдрал байсныг шууд нотлохгүй гэдгийг анхааруулжээ. Учир нь ийм төрлийн нүүрстөрөгчийн нэгдлүүд нь биологийн бус аргаар буюу ус болон чулуулгийн харилцан үйлчлэлээр, эсвэл солирын нөлөөгөөр үүсэх боломжтой аж.

Дээрх олдвор нь Ангараг гараг дээр амьдрал үүсэхэд шаардлагатай химийн анхны суурь нөхцөл бүрдсэн байсныг баталж байгаа юм. Эдгээр органик нэгдэл нь амьд биетээс үүссэн үү, эсвэл геологийн процессоор бий болсон уу гэдгийг тогтоохын тулд "Perseverance" роботын цуглуулан хадгалж буй хөрсний дээжийг Дэлхий рүү авчирч, орчин үеийн лабораторид шинжлэх шаардлагатай гэж эрдэмтэд үзэж байна. Ирээдүйд хэрэгжих "Mars Sample Return" буюу Ангарагийн дээжийг эх дэлхийд авчрах дараагийн шатны зорилтот даалгаврууд нь энэ асуултад хариулт өгөх юм.