Боловсролын Зээлийн сангийн захирал асан О.Сийлэгмаа: Засгийн газрын тэтгэлгээр журам зөрчин орж ирж байгаа 13 оюутан бүгд хятад оюутнууд. Энэ шийдвэр хэрэгжвэл төсөвт 2 тэрбум төгрөгийн зөрчил үүсэх учраас сайдын тушаалыг биелүүлээгүй юм.

Боловсроолын сайд П.Наранбаяр Засгийн газрын тэтгэлгээр суралцах оюутны тоог 13-аар хэтрүүлэн хууль зөрчсөн тушаал гаргасан нь асуудал дагуулж улмаар Боловсролын зээлийн сангийн ажлын албаны дарга О.Сийлэгмаа ажлаасаа халагдаад буй. Энэ талаар О.Сийлэгмаатай ярилцлаа.

-Боловсролын зээлийн сантай холбоотой хууль зөрчсөн талаар та тодорхой мэдээлэл өгөөч? Тухайлбал 13 оюутны асуудал хөндөгдөж байна?

Төрийн албаны тухай хуулийн

• 37.1.6д зөвхөн хуульд нийцсэн тушаал хэрэгжүүлнэ,
•  37.1.14т албан тушаалтанд заавал сануулж анхааруулна гэж тус, тус заасан байдаг.

Энэ дагуу миний бие холбогдох албан тушаалтнуудад журам зөрчсөн тушаалын талаар биечлэн утсаар анхааруулж хүчрэхгүй оны төгсгөлд санхүүжилт нэхээд байхаар нь энэ журам хэрэгжих боломжгүй гэдгийг албан бичгээр өгсөн юм.

Ганцхан энэ биш. Боловсролын зээлийн сангийн журам зөрчсөн гурван тушаал бий.

Нэгдүгээрт, Засгийн газрын хоорондын гэрээний гадаадаас Монголд суралцагчдын хувьд жилдээ 500 гаруй, 2025 оны есдүгээр сараас арванхоёрдугаар сард 237 оюутан сурах ёстой. Гэтэл 2025 оны 10 сард тушаал нь ирсний дараа 12 сард Боловсролын яамнаас дахиад 21 хятад оюутны тушаал ирсэн. Эдгээр 21 хятад оюутны найм нь квотдоо арай гэж багтаж байгаа. Харин бусад 13 оюутан квотоос хэтэрсэн. Угаасаа Боловсролын зээлийн санд улсын төсвөөс батлагдсан төсөв нь хүрэхгүй байхад нэмж хууль зөрчсөн тушаал гаргаж төсвөөс хэтрүүлэн хэрэглэх асуудал үүсээд байна.

Хоёрдугаарт, Засгийн газар хоорондын гэрээгээр гадаадад суралцах оюутнууд жилд нийт 70 хүний квоттой. Энэ 70 хүний 22 нь тэргүүлэх болон эрэлттэй мэргэжлээр суралцуулах заалттай юм. Өөрөөр хэлбэл, хоёр улсын хоорондын Засгийн газрын гэрээн дээр тусгайлан мэргэжлээр суралцана гэж заасан байдаг. Гэтэл тэдгээр нэр дурдсан хүмүүс ямар ч мэргэжил заагаагүй. Тиймээс эрэлттэй болон тэргүүлэх мэргэжлээр суралцуулах боломжгүй болж байгаа гэсэн үг.

Засгийн газрын төсөв нь өөрөө дөнгөн, данган 4.7 тэрбум төгрөг байдаг. Гэтэл гүйцэтгэл нь 5,5 тэрбум гарчихаад байдаг. Тэгэхээр эдгээр 22 хүнийг Засгийн газрын тэтгэлгээр суралцуулбал нэмээд 2 тэрбумын зөрчлийн асуудал үүснэ гэж Боловсролын яамны гадаад хамтын ажиллагааны хэлтэс болон төрийн захиргаанд олон удаа хэлсэн хэдий ч үр дүнд хүрээгүй учир Боловсролын сайдад албан бичгээр хүргүүлсэн.

Гурав дахь тушаал нь, сонгон шалгаруулалттай холбоотой хоёр хүний тушаалыг П.Наранбаяр сайд дахиад гаргасан. Энэ тушаал нь журмаараа, Сонгон шалгаруулалтын орон тооны бус зөвлөлийн ажлын хэсгийн шийдвэр эс бөгөөс шүүхийн шийдвэрээр хэрэгжинэ гэж заасан байхад П.Наранбаяр сайд бусдад давуу байдал олгож хууль зөрчсөн шийдвэр гаргасан.

- Шулуухан асуучихад П.Наранбаяр сайдын хууль бус шийдвэрийг биелүүлээгүйн төлөө таныг ажлаас халсан гэж ойлгож болох уу?

- Ажлаас халах тушаалд ёс зүйн зөрчил гаргасан гэж дурдсан байсан. Тэр нь Боловсролын зээлийн сангийн сонгон шалгаруулалтад оролцоод баримтын бүрдэл хангаагүй иргэд өрөөнд орж ирэн орилж хашгираад байхаар нь “Өрөөнөөс гар” гэж хэлсэн. Тэгж хэлсэн нь ёс зүйн зөрчил болсон гэж Ёс зүйн хороо нь дүгнэлт гаргасан байсан. Гэхдээ таны асуусан асуулт бараг цаад шалтгаан нь мөн гэж болно.

-Та одоо ямар асуудлаар шүүх хуралдаанд оролцож байгаа вэ?

- Боловсролын зээлийн сангийн сонгон шалгаруулалтын асуудлаар 10 иргэн намайг шүүхэд өгсөн. Түүний хоёр шүүх хурлын дүгнэлт гарсан. Гурав дахь шүүх хурал өчигдөр /2026.01.05/ болж системд үзлэг хийж баримт дутуу байна гэдэг нь тодорхой харагдсан. Шүүх шийдвэрээ гаргах байх.

Ер нь хууль, дүрэм журам мөрдөж байгаа энэ асуудалд дарга нар иргэдэд таалагдах гэж хууль зөрчсөн шийвэр гаргадаг. Ялангуяа гадаад хамтын ажиллагааны хэлтсийн ажилчид журмаа огт мэддэггүй биш зүгээр хэрэглэдэггүй. Үндэсний аудитын акт зөрчил зөндөө гарсан байгаа. Яг саяны тушаал шиг зөрчил ч мөн гарсан. Тухайлбал, 2025 оны 05 сараас 8 сарын зөрчил дээр 2 төлбөрийн акттай. Ерөнхийлөгчийн тэтгэлэгтэй найман хүүхэд хоёр тушаал давхар зөрчиж санхүүжилт олгосон гэх мэт асуудлууд бий. “Тэр найман хүүхдийн мөнгийг олго” гэж яамны гадаад хамтын ажиллагааны хэлтэс 12-р сараас хойш шувтан дарамталж байна. Ийм олон асуудал бий. Ийм хууль бус, журмын бус тушаал, шийдвэрүүдийг биелүүлээгүйн төлөө намайг ажлаас халсан байна.