Шинэ Аннаг анхны Аннатай харьцуулах хэрэггүй!
Анна Каренина бол үнэхээр үзэх тоолонд өөр өөр мэдрэмж, өөр өөр ухаарал өгдөг сонин бүтээл ажээ. Анхны тавилтыг нь 2020 онд үзэхэд гол дүрийг бүтээсэн Н.Баярмаагийн гоо үзэсгэлэн, хүчирхэг тоглолтыг бишрээд дууссан бол энэ удаагийн Анна Каренинагаас огт өөр буюу амьдрал, хайр, гэр бүл гэж үнэхээр ийм л олон өнгө будагтай, өөр өөрийн зовлон жаргалтай байдаг даа гэх илүү нас тогтсон хүний ухаарал маягийн мэдрэмж давамгайлав аа. Ухаандаа хамгийн эрхэмсэг, хамгийн зөв гэр бүл бол гүн Шербацкаяагийнх бол Каренины гэр бүл бол гэр орон, ялангуяа ноёны Каренины зүрх сэтгэлд нэр төрөө эрхэмлэх хатуу үзэл, хатуу ёс суртахуун, бюрократ соёл нэвчсэн гэр бүл. Харин Стивагийнх бол маш түгээмэл, эрчүүд нь зугаацаад явж байх, эхнэрүүд нь гэртээ хүүхэд төрүүлээд, бүхнийг уучлаад, тэвчээд байж байх ёстой мэт нийтлэг, хуучинсаг гэр бүл. Хамгийн гоё дүр нь залуу ноён, эдлэнгийн эзэн Левинийх. Эцэстээ гүн Шербацкаяагийн бага охин цэцэг шиг үзэсгэлэнт Киттитэй сууж байгаа нь энэ жүжгийн хамгийн гоё хэсэг. Магадгүй өвгөн Толстой амьдралыг, амьдралын олон өнгийг үзэж, туулж дуусчихаад ийм олон өнгө бүхий гэр бүл, хувь заяа байдгийг дээрх гэр бүлүүдийн хоорондох “контраст”-аар харуулсан биз ээ.
Гэр бүл гэдэг жааз, жаазан дахь зураг. Энэ билэгдлийг авч ашигласан найруулагчийн шийдэл угаасаа гоё. Охиноо төрүүлчихээд сэтгэл зүйн тэнцвэрээ алдан, дэмийрч буй Анна алтлаг төмөр хаалганы цаана тийчлэх нь хайргүй ч гэр бүл, ёс суртахуун хэмээх хүлээсэнд амьдрах хүүхнүүдийг алтан торны шувуу гэдэгтэй утга дүйнэ. Орчин цагт гэхдээ гэр бүл, ёс суртахуун хэмээх хүлээснээс илүү мөнгө хөрөнгөний төлөөх эрх ашиг илүүтэй үйлчлэх болсон нь гунигтай байдаг аа. Анна Каренина хүн төрөлхтөн илүү романтик, гэгээн байсан үеийн зохиол бүтээл учраас өнөөг хүртэл бидний сэтгэлд хүчирхэгээр амьдарсаар буй биз гэх бодол төрнө.
Шинэ Анна хэр байна вэ гэж үү? Харьцуулахгүй байя ч гэсэн тэр хүссэн хүсээгүй өмнөх Анна буюу жүжигчин Н.Баярмаатай харьцуулагдана. Би ч мөн адил Н.Баярмаагаас хэр тоглоо бол, яах бол гэсэн бодолтой явж орсон. Гэвч минийхээр харьцуулах хэрэгггүй санагдсан. Яагаад вэ гэж үү? Яагаад гэвэл О.Хонгорзул өөрийнхөө Аннаг бүтээжээ. Ялдам энхрий, сул дорой Анна. Амьдралын асар драматик эргүүлгэнд хөл алдан нүд нь янзага шиг бүлтэгнэх хөөрхийлэлтэй гэвч ялдам хонгорхон Анна. Угаас хүүхэн бүхний дотор Анна өөр өөрийнхөөрөө амьдардаг. О.Хонгорзулын дүр төрх нь, дуу хоолой нь, байгаа байдал, нас зүс нь өөр Аннаг бүтээжээ гэсэн үг. Хоринтавхан настай О.Хонгорзулын тайзан дахь анхны гол дүр гээд бодохгүй юу. Харин ч санасаныг бодвол дуу хоолой, дикц нь суучихсан, наснаасаа намбалаг артист юм билээ. Хэр чадлаараа өөрийнхөө Аннаг бүтээсэн. Улам сайжрах буй за. Дөнгөж эхлэл шүү дээ.
Харин жүжиглэлтийн тухайд хэт “монотонный” буюу нэг хэмийн тоглолтыг үзүүлсэн. Эх зохиол дээрх Анна бол эсрэгээрээ, амьдралын нугачаа даваа, уналт босолтыг ёстой туучих шиг болсон бүсгүй. Дээдсийн хүрээний ёс журамтай, үзэсгэлэнтэй, ихэмсэг гэргийгээс ичгүүргүй, шившигтэй дурлалт бүсгүй болтлоо доош унасан дүр шүү дээ. Хэн байгаад хэн болсныг дүрийн шугамаа алдахгүй гаргах нь цэвэр жүжигчний ур чадвар гэхэд буруутахгүй биз ээ. Амжилт хүсье Лора!
Яралзсан сайхан Вронскийг бидэнд бүтээж өгсөн залуу жүжигчин Т.Сэргэлэн. Хүүхэн бүрийн сэтгэлийг соронз мэт татах цэргийн залуу дарга Вронский гэж чухамдаа ийм ихэмсэг хэрнээ яралзсан сайхан хархүү байсан байх гэмээр дүрийг тэр бүтээж чадсан. Л.Дэмидбаатар агсаны гарын шавь энэ хархүү гэхдээ хаа сайгүй хөглөрөөд явдаггүй үнэ цэнэтэй, төрх шигээ эрхэмсэг нэгэн. Түүний рост, харизм түүнийг хол замд хөтөлж, олон гоё дүрийг бидэнд бэлэглэх биз ээ.
Ардын жүжигчин, Төрийн соёрхолт Н.Сувд одоо ч тайзан дээрээ амьдарсаар, дүр бүтээсээр байгаа нь хичнээн гоё вэ! Дал гарсан насандаа тэр тоглосоор буй нь, тэгэх тусмаа домогт Аннагийн дүрийг бүтээж байгаа нь хичнээн бахархам, хайрлам бэ. Энэ эрхэм хүн бол энэ ягаан театрын амин сүнс, сахиусан тэнгэр байх аа. Яг л ингэж бодсон. Баярлалаа танд.
Алдарт Хасар Жагаа, Ардын жүжигчин П.Цэрэндагва, Ардын жүжигчин С.Сарантуяа. Та нар бүгдээрээ миний хотын зүрхэн тушаа орших гоё ягаан театрын сахиусан тэнгэрүүд ажээ. Та бүгдийн нуруун дээр Монголын театр, театрын өнгө, даац явдаг ажээ. Мэхийн ёсолъё та нар нарт.
Туслах дүрүүдийг энд бүр онцгойлон магтмаар. Хөнгөн явдалтай ч, сайхан сэтгэлт Стива /Н.Отгонбат/, тосгоны газрын эзэн, үнэнч, зөв сэтгэлт Лева /Б.Шинэбаяр, цэмцгэр, ихэмсэг Щербацкий ван /П.Цэрэндагва/, сурвалжит хүрээний нэр нөлөө бүхий хатагтайн дүрийг бүтээх М.Тогтохжаргал. Бетсийн дүрийг тийм гоё гаргасан энэ бүсгүй нээрээ өмнө нь хаана явсан юм бол оо. Найруулагчдын хаагуур өнгөрсөн юм бол гэж бодсоон.
Киттид тоглосон залуу жүжигчин Ц.Цэлмэг бол зүгээр хайр. Цэвэр ариун, залуу халуухан Китти Шербацкая авхай эх зохиол дээрээ чухам ийм л энхрий, гэрэлтсэн хонгорхон бүсгүй байх гэж бодтол бүтээсэн. Зан араншинтай нь царай зүс, өмсгөл хувцас нь зохицсон ч гэж юу гэхэв. Ай гэрэлт залуу нас аа гэж...
Ийм шидээврүүдийг нэгэн гарт базаж, нэгэн тайзнаа гаргаж, хэнд ямар чадвар, ямархан өгөгдөл байдгийг яг хэр хэмжээнд нь гаргаж, дүр оноож, бүтээл туурвисан найруулагч Н.Наранбаатар танаа мэхийе. Төрийн соёрхолтын түвшинд дэлхийн сонгодогуудтай танилцуулсаар ирсэн таны эрхэм сайхан авьяас мандан бадартугай.
М.УРАНЧИМЭГ
