Нуман тулгуурт орсон нь Г.Занданшатар өөрөө
МАН-ын зовлон одоо эхэлж байгаа талаар өчигдөр бичсэн. Тус намын дотоод хагарал эцэстээ сөрөг хүчнийг улс төрийн тоглолтод оруулахад хүргээд буй. Өчигдөр хуралдсан УИХ дахь АН-ын бүлгийн хурлын дараа тус намын дарга О.Цогтгэрэл УИХ-ын гишүүн Б.Энхбаярын ярьсан асуудлууд хуулийн дагуу шүүхээр орж нотлогдох хүртэл УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан УИХ-ыг удирдах ёс суртахууны эрхгүй гэж үзэж буйгаа мэдэгдсэн. Мөн ирэх оны буюу 2026 оны нэгдсэн төсвийг Ерөнхий сайд Г.Занданшатар эргүүлэн татах ёстой зэрэг шаардлага тавиад буй. Дээрх шаардлагыг хэрэгжүүлэх хүртэл УИХ дахь АН-ын бүлэг ажил хаялт зарлаж байгаагаа ч албан ёсоор мэдэгдээд байгаа.
Уг мэдэгдлийг хийсэн даруй УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан өөрийн цахим хуудсаараа дамжуулан мөн мэдэгдэл гаргасан. Тус мэдэгдэлд улс төрийн намууд бие биенийнхээ дотоод асуудалд оролцох нь зохисгүй бөгөөд шүүх тогтоогоогүй тохиолдолд хэнийг ч гэм буруутай гэж үздэггүй Үндсэн хуулийн зарчмыг сануулсан билээ.
Дээрх нөхцөл байдлаас харвал энэ удаад АН-ын бүлэг төдийгүй АН-ын дарга хэт хөнгөн шийдвэр гаргасан байж болзошгүй дүр зураг харагдаж байгаа юм. Гэхдээ улс төр бол улс төр учраас тоглолт хийх алтан боломжийг АН алдаж болохгүй.
Нөгөө талаас АН-ын даргын мэдэгдлээс өмнө УИХ-д суудалтай улс төрийн таван нам буюу Үндэсний эвсэлээс бусад нь зохих хэмжээнд байр сууриа илэрхийлж, МАН-ын шинэхэн дарга Д.Амарбаясгаланд баяр хүргэж амжсан. Өөрөөр хэлбэл АН хэт нэг талын байр суурийг баримтласанаараа үндэсний хэмжээний том намын тухайд нь авч үзвэл хөнгөн үйлдэл болсон гэж үзэх үндэстэй. Түүнчлэн Үндэсний эвсэл ямар нэгэн байр суурь илэрхийлэхгүй байгаа нь Михайлд нэг бодол бий гэдэгчлэн бүхэлдээ улс төр юм биш байгаа гэж харахад хүргэж байгаа юм. Учир нь Үндэсний эвсэлийн тэргүүн нь Н.Номтойбаяр буюу МАК групп. Нэмээд АН-ын шинэхэн дарга О.Цогтгэрэл нэгдүгээр хүнээс “добро” авч намын дарга болсон гэх бор шувуу ордноор нэг хийсэж буй.
Товчхондоо АН-ын өчигдрийн мэдэгдэл улс төрийн намын хувьд сайн тоглолт мөн боловч нөгөө талаас улс орны эдийн засаг таагүй, намрын ид ажил өрнөх үеэр ард иргэдийнхээ цалин хөлс, тэтгэвэр тэтгэмж буюу төсвөөр барьцаалж байгаа нь анхаарах нэг өнцөг юм. Энэ бүхний эцэст аль нам, ямар субьект нуман тулгуурт орох вэ гэдэг асуулт гарч ирнэ.
- 1. АН төсвийн хэлэлцүүлэгт орохгүй байсан ч Засгийн газарт нэгэнт өргөн баригдсан төсвөө хүсвэл олонхоороо хэлэлцээд, батлаад явах чадамж одоогийн УИХ-д байгааг мартаж болохгүй.
- 2. Засгийн газар УИХ-аар төсвөө батлуулж чадахгүй бол хуулийн дагуу Ерөнхий сайд болон түүний тэргүүлсэн Засгийн газарт итгэл хүлээлгэх эсэх асуудал Үндсэн хуулийн дагуу хөндөгдөнө. Тиймээс Ерөнхий сайдын хувьд улсын төсвөө батлуулах нь яг одоогийн нэн тэргүүний тулгамдсан асуудал байх ёстой. Магадгүй энэ тохиолдолд хамгийн их нуман тулгуурт орж буй субьект нь Ерөнхий сайд Г.Занданшатар өөрөө юм.
Х.Бумаа
