Хууль зүйн ухааны доктор Т.Алтангэрэл: Хэрэг огт үүсгээгүй байхад өөрийгөө очиж шалгуул гэдэг нь хүний эрх талаасаа Үндсэн хуульд харшилна!

МАН-ын даргын асуудлаа төрийн хэрүүл болгож, ажил хийж байгаа төрийн түшээд алга боллоо хэмээн олон нийтэд бухимдалтай байна. Гудамжинд 20 хоног жагсаж байгаа багш нар, тэтгэврээ бага ч атугай нэмүүлэхсэн гэж өдөр шөнөгүй суулт хийж байгаа ахмадууд руугаа нэг ч сайд нь очоогүй хэр нь “УИХ-ын дарга өөрөө очоод шалгуул” хэмээн гарч ирсэн нь улстөржилт хэрээс хэтэрснийг илтгэх.

Харин мэргэжлийн хуульчид тэдний мэдэгдлийг хараад хууль, эрх зүйн талаас тайлбар өгч эхэллээ. Тухайлбал, хуульч, Хууль зүйн ухааны доктор Т.Алтангэрэл “Нэр холбогдож буй асуудлаа шалгуул гээд улс төрийн зорилгоор шахаад байгаа нь хүний эрхийн маш том зөрчил юм. Үндсэн хуулиараа бид хэнийг ч өөрөө өөрийнхөө эсрэг мэдүүлэг өгөхийг шаардахыг хориглодог. Энэ бол эрүүгийн шударга процессын суурь ойлголт бөгөөд улс төрийн болон бусад хэлмэгдүүлэлтээс сэргийлэх хамгийн чухал хэрэгсэл юм” гэжээ.

Түүнчлэн, Үндсэн хуулийн “гэм буруутай нь шүүхээр нотлогдох хүртэл” хэнийг ч гэм буруутайд тооцохгүй, гэм буруутайг нотлох (яллах) үүргийг зөвхөн прокурор хэрэгжүүлдэг, тэрнээс хэн ч өөрөө өөрийнхөө болон гэр бүлийн гишүүдийнхээ эсрэг мэдүүлэг өгөхийг шаардаж, албадаж болохгүй. Хүн өөрийгөө яллах бус төр гэм бурууг нь нотлох үүрэг хүлээдэг. Хэрэг огт үүсгээгүй байхад (хэрэг үүсгэх хангалттай үндэслэл байж үүсгэдэг) өөрөө өөрийгөө очиж шалгуул гэдэг нь эрх зүйн соёл, хүний эрх талаасаа Үндсэн хуульд харшлах юм хэмээн тайлбарлажээ.

Өөрөөр хэлбэл УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгаланг өөрөө хууль хяналтын байгууллагад очоод шалгуул гэж шаардах нь хүний эрхийн зөрчил бөгөөд хэн ч “би буруугүй учраас шалгаад өгөөч” гэж хууль хяналтын байгууллагад очих нь зохисгүй гэдгийг тайлбарласан байна. Ардчилсан, Үндсэн хуульт улс оронд иргэн хүнийг өөрийгөө буруугүй гэдгээ очоод шалгуул гэж улстөрийн зорилгоор шаардах нь эрх зүйт төрийн байж боломгүй асуудал юм. Тийм ч учраас хүний эрхийг дээдэлдэг, Үндсэн хуулиа мөрддөг улс орны улстөрчид хүний эрхийг уландаа гишгэхээ зогсоох ёстойг сануулжээ.