Н.Булгантамир: 30,000 гаруй залуус 5 минутад digital cleanup-д нэгдэх нь 10,000 мод тарьсантай ижилхэн нөлөөтэй

Н.БУЛГАНТАМИР: DIGITAL CLEANUP БОЛ УУР АМЬСГАЛЫН ӨӨРЧЛӨЛТИЙН БОДИТ НӨЛӨӨЛӨЛ ЮМ

Зочин: Н.Булгантамир, CleanUp Day Mongolia-г зохион байгуулагч

Digital Clean Up гэж юу вэ? Энэ ойлголт Монголд харьцангуй шинэ санагдаж байна.

Digital Clean Up гэдэг нь бидний өдөр тутам ашигладаг гар утас, компьютер, таблет, имэйл, cloud системд хуримтлагдсан хэрэггүй, давхардсан, ашиглагдахгүй болсон дижитал өгөгдлийг устгаж, цэгцлэх үйл явц юм.Энэ нь зөвхөн төхөөрөмж цэгцлэх асуудал биш, харин эрчим хүчний хэрэглээг бууруулж, нүүрсхүчлийн хий (CO₂)-ийн ялгаралд нөлөөлөх уур амьсгалын бодит үйлдэл юм.

Дижитал өгөгдөл байгаль орчинд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

Бидний хадгалж буй өгөгдөл бүр дэлхийн өнцөг булан бүрт байрлах дата төвүүд дээр хадгалагддаг. Эдгээр дата төвүүд нь:
24 цаг тасралтгүй цахилгаан зарцуулдаг
Серверийг хөргөх асар их эрчим хүч шаарддаг
Үүний үр дүнд CO₂ байнга ялгаруулдаг
Өөрөөр хэлбэл, устгагдаагүй файл бүр эрчим хүчний хэрэглээг “амьд” байлгадаг. Энэ нь нүүрсхүчлийн хийг ихээр ялгаруулан уур амьсгалын өөрчлөлтөд ихээхэн нөлөөлдөг юм.

Дэлхий дахинд Digital Clean Up-ийг уур амьсгалын асуудалтай холбосон судалгаа бий юу?

Тийм. Олон улсын судалгаагаар дэлхийн дата төвүүд нь дэлхийн нийт цахилгаан хэрэглээний 2–4 хувийг дангаараа зарцуулж байна.
Шаардлагагүй имэйл хадгалагдах бүрд CO₂ ялгардаг
Видео, зураг, cloud storage нь хамгийн өндөр эрчим хүч зарцуулдаг өгөгдөлд тооцогддог
Энэ нь дижитал хэрэглээ уур амьсгалын бодлогын нэг хэсэг байх ёстойг харуулж байгаа энгийн бөгөөд бодит шийдэл гэдгийг харуулах судалгаа юм.

Digital Clean Up нь хувь хүний амьдралд ямар эерэг өөрчлөлт авчирдаг вэ?

Нэгдүгээрт, төхөөрөмжийн гүйцэтгэл сайжирна.
Хоёрдугаарт, анхаарал сарнилт багасч, дижитал стресс буурна.
Гуравдугаарт, мэдээллийн аюулгүй байдал, хувийн нууц хамгаалалт сайжирна. Иймээс Digital Clean Up бол байгальд ч, хүнд ч ашигтай давхар үр өгөөжтэй дадал юм.

Digital Cleanup Week 2026 ямар зорилготой, юугаараа онцлог вэ?

Digital Cleanup Week 2026 нь Монгол Улсад анх удаа үндэсний хэмжээнд хэрэгжих дижитал цэвэрлэгээний аян юм.
Бидний зорилго бол:
Дижитал хогийн талаарх ойлголтыг нэмэгдүүлэх
Устгах дадлыг хэвшил болгох
Залуусын оролцоонд тулгуурласан уур амьсгалын үйлдэл бий болгох

Тоон жишээгээр яривал, энэхүү аян ямар үр нөлөө үзүүлэх боломжтой вэ?

CleanUp Day хөдөлгөөнтэй энэ санаачилга хэрхэн уялдаж байна вэ?

CleanUp Day бол хариуцлагатай хэрэглээний тухай хөдөлгөөн. 2025 оны хувьд 10,000 гаруй залуус тус цэвэрлэгээнд нэгдэж томоохон өөрчлөлт авчирч чадсан. Бид газар дээрх хогоо цэвэрлэдэг шигээ, цахим орчны хогоо ч бас цэвэрлэх цаг болсон. Байгаль хамгаалал бол зөвхөн физик орчинд биш, дижитал орчинд ч мөн адил хамаатай.

Монгол залуусын оролцоо ямар байна вэ?

Маш идэвхтэй байгаа харагдаж байна. Манай төслийн багт өсвөр насны сурагчид, оюутнууд, залуучууд гээд нас насны төлөөлөл багтсан. Залуус уур амьсгалын асуудалд орчин үеийн, бодитой шийдэл хайж байна.
Digital Clean Up бол:
Хялбар
Хүн бүр оролцож болдог
Өдөр тутмын дадалд шингэх боломжтой гэдгээрээ залуусын сонирхлыг их татаж байна.

Иргэд хэрхэн оролцох вэ?

Манай төслийн залуучууд 03 дугаар сарын 16-аас 03 дугаар сарын 21-ны өдрүүдэд тус аяныг өрнүүлэх бөгөөд эхний ээлжид бид Ерөнхий боловсролын сургуулиудад хандаж тус уриалгыг гаргаж байна. Гэхдээ хүн бүр хамрагдах боломжтой.
Та 2GB багтаамжтайгаар устгавал C зэрэглэлийн батламж, 3-4 бол B зэрэглэлийн батламж, 5GB-аас дээш бол А зэрэглэлийн батламжийг залуучуудад олгохоор шийдээд байна.
Хэрэггүй имэйлээ устгах
Давхардсан зураг, видеогоо цэгцлэх
Ашиглахаа больсон апп, файл устгах
Нас, мэргэжил, байршлаас үл хамааран хүн бүр оролцож чадна.

Таны уншигчдад хандаж хэлэх гол мессеж юу вэ?