Утааны эсрэг “таг болсон” тэмцэл
2024 онд агаарын бохирдлыг бууруулах, иргэдийн гэр байшинг дулаан болгох зорилгоор 32,000 ширхэг утаагүй зуух тараах ажил хийгдэж байгаа гэнэ. Мэдээж утаагүй зуух гэдэг маань үнэхээр утаа гаргахгүй юм уу, эсвэл зуух тараагчид төслөөс “утаа гаргахгүй ашигтай” үлдлээ гэж бодоод буй юм уу гэдэг асуулт иргэдийн дунд өрнөсөөр.
Улаанбаатар хотод сайжруулсан шахмал түлшний хэрэглээ 2019 оноос эхэлсэн бөгөөд 2025 онд ч үргэлжилсээр байна. Өнөөдрийн байдлаар нийслэлийн агаарын чанарыг сайжруулах бүсүүдэд 80,000 гаруй тонн, үйлдвэрийн бүсэд 7,596 тонн сайжруулсан шахмал түлшний нөөцийг бүрдүүлээд байгаа. Агаарын бохирдол нь зөвхөн шахмал түлшнээс гадна автомашины утаа, тоосонцор, станцын утаа зэрэг олон эх үүсвэрээс шалтгаалдаг. Шахмал түлш хэрэглэж эхэлсэн 2019 оноос хойш угаарын хийн хордлогын тохиолдол эрс нэмэгдсэн гэдэг статистик байгаа юм.
Албан ёсоор шахмал түлш 2019 оны намраас “өмссөн куртик, өрхний цоорхойтой өрсөлдөж” гарч ирснээс хойш яг л бидэнтэй хамт “амьд” зэрэгцэн оршсоор байна. Өөрөөр хэлбэл, бид “сайжруулсан” түлш түлсээр, харин агаар ямар байсныг санах ч сөхөөгүй байгаа нь үнэн. Тэг зогсолтын ирмэгт Шахмал түлшээр утааг бууруулах амлалт болтол эхний хоёр жил үнэхээр утга учиртай харагдсан.
Харамсалтай нь 2023, 2024 оны байдлаар утааны хэмжээ эргэн нэмэгдэж, өнөөдөр нийслэлийн зарим дүүргийн агаарын бохирдол хэвийн хэмжээнээс 10 дахин их байгаа нь хүн бүрийг маскандаа нуугдахад хүргэж байна. Машины утаа, халаалтын станцуудын бохирдол нэмэгдсээр, зуух ч утаагүй болж харагдсаныг тодруулж тогтоохоор ажилласаар. Өрх бүрд сэрэмж угаарын хий гэх шинэ төрлийн айдсаар бид амьсгалах болсон билээ. Тухайлбал, 2019 онд угаарын хийн хордлогын тохиолдол 50 дахин өссөн бөгөөд 2017-2023 оны хооронд нийт 9,009 хүн хордож, 103 хүн нас баржээ.
Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлыг бууруулах зорилгоор утаагүй зуух тараах, сайжруулсан шахмал түлш хэрэглэх зэрэг эсэн бусын арга хэмжээнүүдийг авч хэрэгжүүлж байгаа ч агаарын бохирдлын түвшин болон угаарын хийн хордлогын тохиолдол буурахгүй хэвээр байна. 2024 оны эхний байдлаар хэд хэдэн хүн амь эрсдэж, нийт хэдэн зуун хүн хордсон гэх тоо баримт нуугдаж буй мэт.
Үнэн мэдээлэл олдохоо болиод байгаа энэ үед иргэд гэртээ мэдрэгч суулгаж, өглөө бүр нэгнээ сэрээдэг уламжлалтай ч боллоо. Ирэх оны агаарын чанарын төлөө та бид юу хийх вэ гэдэг ирээдүйд ярих том сэдэв болон торойж байна. Тэгээд “утаа буурсан уу” гэж асуухаас өмнө “танайд өнөөх мэдрэгч нь ажиллаж байна уу” гэж л анхаарч байна
2024 онд агаарын бохирдлыг бууруулах, иргэдийн гэр байшинг дулаан болгох зорилгоор 32,000 ширхэг утаагүй зуух тараах ажил хийгдэж байгаа гэнэ. Мэдээж утаагүй зуух гэдэг маань үнэхээр утаа гаргахгүй юм уу, эсвэл зуух тараагчид төслөөс“утаа гаргахгүй ашигтай” үлдлээ гэж бодоод буй юм уу гэдэг асуулт иргэдийн дунд өрнөсөөр.
Улаанбаатар хотод сайжруулсан шахмал түлшний хэрэглээ 2019 оноос эхэлсэн бөгөөд 2025 онд ч үргэлжилсээр байна. Өнөөдрийн байдлаар нийслэлийн агаарын чанарыг сайжруулах бүсүүдэд 80,000 гаруй тонн, үйлдвэрийн бүсэд 7,596 тонн сайжруулсан шахмал түлшний нөөцийг бүрдүүлээд байгаа. Агаарын бохирдол нь зөвхөн шахмал түлшнээс гадна автомашины утаа, тоосонцор, станцын утаа зэрэг олон эх үүсвэрээс шалтгаалдаг. Шахмал түлш хэрэглэж эхэлсэн 2019 оноос хойш угаарын хийн хордлогын тохиолдол эрс нэмэгдсэн гэдэг статистик байгаа юм.
Албан ёсоор шахмал түлш 2019 оны намраас “өмссөн куртик, өрхний цоорхойтой өрсөлдөж” гарч ирснээс хойш яг л бидэнтэй хамт “амьд” зэрэгцэн оршсоор байна. Өөрөөр хэлбэл, бид “сайжруулсан” түлш түлсээр, харин агаар ямар байсныг санах ч сөхөөгүй байгаа нь үнэн. Тэг зогсолтын ирмэгт Шахмал түлшээр утааг бууруулах амлалт болтол эхний хоёр жил үнэхээр утга учиртай харагдсан.
Харамсалтай нь 2023, 2024 оны байдлаар утааны хэмжээ эргэн нэмэгдэж, өнөөдөр нийслэлийн зарим дүүргийн агаарын бохирдол хэвийн хэмжээнээс 10 дахин их байгаа нь хүн бүрийг маскандаа нуугдахад хүргэж байна. Машины утаа, халаалтын станцуудын бохирдол нэмэгдсээр, зуух ч утаагүй болж харагдсаныг тодруулж тогтоохоор ажилласаар. Өрх бүрд сэрэмж угаарын хий гэх шинэ төрлийн айдсаар бид амьсгалах болсон билээ. Тухайлбал, 2019 онд угаарын хийн хордлогын тохиолдол 50 дахин өссөн бөгөөд 2017-2023 оны хооронд нийт 9,009 хүн хордож, 103 хүн нас баржээ.
Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлыг бууруулах зорилгоор утаагүй зуух тараах, сайжруулсан шахмал түлш хэрэглэх зэрэг эсэн бусын арга хэмжээнүүдийг авч хэрэгжүүлж байгаа ч агаарын бохирдлын түвшин болон угаарын хийн хордлогын тохиолдол буурахгүй хэвээр байна. 2024 оны эхний байдлаар хэд хэдэн хүн амь эрсдэж, нийт хэдэн зуун хүн хордсон гэх тоо баримт нуугдаж буй мэт.
Үнэн мэдээлэл олдохоо болиод байгаа энэ үед иргэд гэртээ мэдрэгч суулгаж, өглөө бүр нэгнээ сэрээдэг уламжлалтай ч боллоо. Ирэх оны агаарын чанарын төлөө та бид юу хийх вэ гэдэг ирээдүйд ярих том сэдэв болон торойж байна. Тэгээд “утаа буурсан уу” гэж асуухаас өмнө “танайд өнөөх мэдрэгч нь ажиллаж байна уу” гэж л анхаарч байна.
