М.Энхболд, Ж.Мөнхбат нар Н.Номтойбаярыг зорих болов
УИХ-ын гишүүн асан Н.Номтойбаяр Ногоон намыг авч, ардчиллын өвөг гэж болох намуудын нэг МҮАН-тай нэгтгээд “Үндэсний эвсэл” байгуулчихлаа. Гуравдагчдын орон зайд анхдагчдын нэг Ногоон нам Сонгуулийн нэрсийн жагсаалтад гуравдугаарт эрэмбэлэгддэг. Мэдэх мэдэхгүй олон нам өрсөлдөх, томсгосон тойрогт нэрсийн жагсаалтад эрэмбэ эдлэнэ гэдэг давуу тал болно. Монгол Улсын Дээд шүүхэд бүртгэлтэй 36 нам бий. МАН, АН-аас бусад нь жижиг намууд учраас нэг нэгээрээ сонгуульд орохгүй. Эдийн засгийн болон санхүүгийн нөхцөл боломжгүй юм.
Гэхдээ тэд МАН, АН-тай очиж нэгдэхгүй. Өөр бусадтайгаа нэгдэнэ гэхээр гуравдагчдын орон зайд том боломж харагдаж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл Н.Номтойбаярт маш том боломж харагдаж байна. Санхүүгийн боломжоо бүрдүүлээд жижгүүдийг “Үндэсний эвсэл”-д нэтгэж чадвал хоёр том намын саналыг самарч таарна. Өнгөрөгч 2011 онд Сонгуулийн тухай хуульд өөрчлөлт орж, холимог тогтолцоонд шилжүүлсэн. Үүний зэрэгцээ одоогийн МАН МАХН нэрээ сольж, МАН-д гомдсон Н.Энхбаяр голж орхисон нэрийг нь авч улс төр хийсэн. Д.Тэрбишдагва, Ч.Улаанаас эхлээд дархан нэг суудалтай нөхдүүд МАН-д гомдож, Н.Энхбаярыг дагаж байсан даа. Тухайн сонгуульд МАН ялагдал хүлээж, Н.Энхбаяр. М.Энхсайхан нарын үүсгэсэн “Шударга ёс” эвсэл 10 гаруй суудалтай УИХ-д орж ирсэн түүхийг ч санах хэрэгтэй. Засгийн газарт хүртэл хамтарч байв даа.
Яг одоо энэ дүр зураг давтагдах өндөр магадлалтай. Одоогийн байдлаар Ерөнхий сайд асан Ж.Эрдэнэбат, УИХ-ын гишүүн асан Ж.Мөнхбат нарын нөхөд ч тодорхой дэмжлэггүй учраас Н.Номтойбаяртай үе үехэн уулзаж эхэлснийг эх сурвалж хэлж байна. Нөгөө талаас МАН-ын залуу дарга нарыг шүдгүй амандаа зууж хэвтээ УИХ-ын дарга асан М.Энхболдыг мартаж болохгүй. Үе үехэн уулзалдах болсныг ч эх сурвалж хэлнэ лээ. Ингээд дурдаад байвал Д.Хаянхярваа, Ё.Баатарбилэг нар ч бий. Үүнээс гадна 2024 онд МАН-аас нэгэнт мандат авч чадахгүй болчихсон олон хүн битүүхэн өс зангидаад сууж байгааг нуух хэрэггүй. Гагцхүү эрх баригчид тэднийг хөдөлгөхгүй барих сонирхолтой байгаа. Зарим нэгийг нь өдүүлсэн хэргээр нь барьцаалах зэргээр аргалж байгаа ч тэд нэгэнт нүүр буруулсан бололтой.
Тэгээд ч Н.Номтойбаярын хувьд ялын хугацаа дууссан. Тодотговол, түүний нийтийн албанд томилогдох, сонгуульд нэр дэвших эрх нь нээгдсэн. Анх 2020 онд 5,5 жилийн ял авч, нийтийн албан томилогдох эрхээ таван жилээр хасуулж байсан бол 2021 оны нэгдүгээр сарын 22-ны өдөр түүнд оноосон шүүхийн шийдвэрийг зүйлчлэн өөрчлөхөөр болж, нийтийн албанд томилогдох эрхийг хоёр жилээр хасаж, нэг жилийн хорих ял оноосон юм. Одоо бүх зүйл дууссан учраас улс төрийнхөө ажлыг эхлүүлж байна.
Нөгөө талд МАН-д эрх мэдэл, мөнгө байгаагаас нэр хүнд байхгүй болсон. “Шинэ сэргэлтийн бодлого” хэмээх цаасан тунхаг он цагийн тоосонд дарагдсан. Мөрийн хөтөлбөр өнөөдрийн зуданд дарагдсан. Том том эдийн засгийн өсөлт, тоо баримт ярьж байгаа ч айл өрхийн үүдээр орсон нь байхгүй. Олон түмний амьдрал өдрөөс өдөрт ядуурч, олон зуун аж ахуйн нэгж үүдээ барьж дампуурсан гээд дурдаад байвал эерэг үзүүлэлт байхгүй. Үүнийгээ мэдсэн МАН арга ядахдаа ногдол ашиг гэх 116-хан мянган төгрөгөөр ард иргэдээ хуурах замаар улс төр хийж байна.
С.Баяр
