Засгийн газарт дархлагдсан "гулсуурын" сайд нараас хэн, хэн үлдэх вэ?
Монгол Улсын Засгийн газар есөн сарын дараа дахин солигдлоо. Засаг солигдох бүрд шинэ Ерөнхий сайдыг налж сайд, дарга нарын томилгоо горилогчид саарал ордон дотор марафонд гүйдэг жамтай. Өчигдрийн байдлаар гэхэд л гурван давхрын коридор тэр дундаа УИХ-ын дарга асан Б.Амарбаясгалангийн өрөө ачаалал ихтэй байлаа. УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр, УИХ-ын гишүүн С.Амарсайхан нарын өглөөний ээлжийнхэн Засгийн бүтэц бүрэлдэхүүний талаар уулзсан бол орой 20 цагийн орчимд Сангийн сайд Б.Жавхлан, УИХ-ын гишүүн У.Отгонбаяр нарын гишүүдийн уулзалтаар үргэлжилсэн. Зарим нь сайдын суудалд горилж, зарим нь суудлаа хадгалж үлдэхийг мэрийгсэд мэдээж шинээр сайдын суудалд тухалчих хүсэлтэй гишүүд хурд, хүч сорин гүйлдэж байна.
Үе үеийн Засгийн газарт огт хөдөлгөөн ордоггүй “дархлагдсан” хэд хэдэн сайдууд бий. Тэдний сул тал нь “мөнгөтэй”.
Тухайлбал, Зам тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан. Дорноговь аймгийг өөрийн вант улс болгосон “бузгай” баян хүн. Учир нь Дорноговьд нүүрсний уурхайтай, Дорноговь аймгийн нүүрсний уурхайнуудын нүүрсийг Ханги боомтоор гаргах хувийн төмөр замтай. Гэсэн мөртлөө Зам тээвэр хөгжлийн сайд. Ашиг сонирхлын зөрчилтэй сайдуудын жагсаалтыг тэргүүлсээр ирсэн.
Тэрбээр 2024 оны сонгуульд намдаа асар сайн хандив өгсөн агуулгаараа төрийн тэргүүнтэй тохирч, сайдын суудалдаа дархлагдсан. Ерөөс төмөр замын асуудалд өөрийнхөө хувийн эрх ашгийг эхэнд тавьсаар ирсэн Б.Дэлгэрсайхан сайдын сэнтий суудал хийгээд ааш авирыг хэн ч хүчрэхээ больсон гэдэг. Одоо Н.Учралын Засгийн газарт ч Зам тээврийн сайдын сэнтийдээ улиран томилогдох товтой байгаа.
Б.Дэлгэрсайхантай хамт дархлагдсан дараагийн сайд бол Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэн. Тэр мөн л МАН-ын хамгийн хөрөнгөлөг сайдуудын нэг. УИХ-д төр түлшилцээд 20 шахам жилийн нүүрийг үзэж байна. Энэ хугацаанд улсад хөрөнгө оруулалт, ард түмэнд ашигтай бодлого хэрэгжүүлэхээс илүү өөрийн бизнесийг өргөжүүлж их хотын нэг хэсгийг бетонон ширэнгэ болгосон.
Тэрээр Монгол Улсын Засгийн газрын сайдаар таван жил ажиллаж байна. Тодруулбал, 2016-2017 онд Сангийн сайдаар, 2022 оноос өнөөдрийг хүртэл Эрчим хүчний яамыг толгойлж яваа. Түүнд бас хэн засгийг удирдаж хэдэн удаа солигдох бол асуудал биш. Энэ хоёр хүн хоёулаа МАН-ын гол санхүүжүүлэгчид гэгддэг.
Удаах сайд нь Б.Батцэцэг. Ерөнхийлөгчийн хатан “хөзөр” түүний хувьд Гадаад харилцааны сайдаар ажиллаад 4 жил болж буй. Энэ үзүүлэлтээрээ тэрбээр 1990 оноос хойших сайд нар дотроо 2000-2004 онд Гадаад харилцааны сайдаар ажилласан Л.Эрдэнэчулуунтай эн зэрэгцэж буй. Сүүлийн 20 жилд түүн шиг бүрэн эрхээ гүйцэд эдэлсэн сайд гараагүй гэсэн үг.
Өмнө нь 2016-2020 онд Гадаад харилцааны дэд сайдаар ажилласныг нь тооцвол тэрбээр энэ яамны удирдах түвшинд 10 дахь жилдээ ажиллаж байна.Карьерын хувьд 2005-2007 онд Гадаадын хөрөнгө оруулалт, гадаад худалдааны агентлагийн Гадаад сурталчилгаа хамтын ажиллагааны хэлтсийн даргаар 2 жил ажилласнаас өөр төрд ажилласан туршлагагүй, бизнесийн салбараас намаар дамжин Гадаад харилцааны дэд сайд болж байв. Дэд сайд, сайдаар ажиллахдаа 3 Ерөнхийлөгчтэй хамтарч ажиллан, улс орныхоо алтан аргамжийн бодлогыг зангиджээ.
Түүний талаарх хамгийн том таагүй факт нь сайд болсноосоо хойш гурван компаниараа 35 тендерээр 12,7 тэрбумыг авсан тухай сэдэв. “Мөнхийн үсэг”, “Монгол үнэтцаас, хэвлэл”, “Аз хур” хэмээх гурван компаниараа дамжуулан, 2014-2020 оны хооронд 41 тендерт ялж, нийт 3 тэрбум, 259 сая төгрөг авсан”, “2020 оноос 2023 оны хооронд гурван компаниараа 32 тендерт ялж, 2.8 тэрбум төгрөг авсан” гэх мэт мэдээлэл хэвлэлд гарч байжээ.
