Сонгуулийн сурталчилгааны зардлаа хандиваар босгох УИХ-ын гишүүдийн хэн нь ХАМГИЙН БАЯН бэ?
Өнөөдөр УИХ-ын хаврын чуулган отгон хуралдаанаа хийж буй. УИХ-ын ээлжит сонгууль болоход ердөө 23 хоног үлдсэн энэ үед улстөрчид тойрог руугаа очих гэж парламентын үндсэн ажилдаа сүүлийн удаа оролцож байгаа нь энэ. Энэ удаагийн сонгуулиар Монгол улс 126 УИХ-ын гишүүнтэй болно. Тиймдээ ч томосгосон тойрогт танигдах гэж улстөрчид багагүй мөнгө зарцуулах сурагтай.
УИХ-ын гишүүний нэг сарын цалин 3,9 сая төгрөг. Үүнээс НДШ, ХХОАТ болон бусад татваруудаа төлөөд гар дээрээ 3.1 сая төгрөг авдаг. Үүнийг нэг жилээр тооцвол 37 сая 276 мянга, харин дөрвөн жилээр тооцвол 149 сая 105 мянган төгрөгийн цалин авдаг байна.
Тэгвэл хараахан гишүүний суудлаасаа буугаагүй байгаа УИХ-ын гишүүдийн хэн нь хамгийн баян бэ гэдгийг сонирхуулъя.
Тэд нэг сарын 3.9 сая төгрөгийн цалинтай боловч хөрөнгө нь тэрбум, тэрбумаар хэмжигдэж, тэр чинээгээрээ амьдралаас тасарчихсан, гэртээ хүнс цуглуулж үзээгүй, талхны үнэ хэдэн төгрөг болж, хэр нэмэгдэж байгааг ч мэдэх сөхөөгүй амьдардаг хүмүүс.
УИХ-ын гишүүдийг нийт хөрөнгөөр нь авч үзэхэд Ц.Мөнх-Оргил гишүүн 18 тэрбум 942 сая төгрөгийн хөрөнгөтэйгөөр жагсаалтыг тэргүүлжээ. Одоогоор гишүүдийн хамгийн баян нь. Ц.Мөнх-Оргил гишүүн улс төрийн тогоонд орж ирээд 20 гаруй жилийг үдэж буй "архаг" улстөрч. ГХ-ийн сайд, ХЗДХ-ийн сайдын алба хашиж байсан тэрээр өнгөрсөн 2020 оны сонгуульд Сүхбаатар дүүрэгт нэр дэвшин, гишүүн болж байв.
Тухайлбал,
- Хоёр тэрбум төгрөгийн үнэлгээ бүхий орон сууц барилга байгууламжтай
- 170 сая төгрөгийн үнэ бүхий тээврийн хэрэгсэлтэй
- 72 сая төгрөгийн үнэт эдлэл
- 8.3 тэрбум төгрөгийн хадгаламжтай
- 2.3 тэрбум төгрөгийн авлагатай гэх зэргээр 2022 оны ХОМ-ээ гаргажээ.
Түүний араас Д.Өнөрболор гишүүн 18 тэрбум 580 сая төгрөгийн хөрөнгөтэйгөөр удаалжээ. Зайсангийн тэргүүн хатагтай хэмээн цоллуулдаг Д.Өнөрболорын хувьд энэ удаагийн сонгуульд нэр дэвших гэж намдаа 10 тэрбум төгрөгийн хандив өгсөн гэдэг. "Сөүл" плаза, "Сөүл" ресторан, Зайсанд байрших тансаг орд харшуудын эзэн түүнд энэ хэмжээний мөнгө бол ганц рестораных нь сарын орлого биз. Сэлэнгэ нутагтаа нэр дэвшин, гишүүний суудалд дөрвөн жил суусан тэрбээр энэ жил мөн Сэлэнгэд горилж байна.
Дээрх хоёр гишүүний араас Түгжрэлийн сайд Б.Дэлгэрсайхан 16 тэрбум 54 сая төгрөг, Ц.Цэрэнпунцаг 14 тэрбум 958 сая төгрөгтэйгөөр УИХ-ын гишүүдээс хамгийн баянаар тодров. Сонгуулийн сурталчилгааны зардлаа хувиасаа гарган гэж, тойргоор явж ажлаа танилцуулахдаа шинэ нисдэг тэрэг хөлөглөж байгаа хүнд энэ зэргийн хөрөнгө байлгүй л яахав. Дээрх дүн бол АТГ-ын ХОМ-т бүртгэгдсэн 2022 оны жагсаалт. Тэгвэл энэ хөрөнгөний тоонууд хоёр жилийн дараа овоо өндөр дүнд хүрсэн нь тодорхой биз. Тиймдээ ч нэр дэвшихийн тулд 10, 20 тэрбумаар нь хандив өргөн, жаалж суугаа байх.
Сонирхуулахад хоёр жилийн өмнө гарсан ХОМ-ээс харвал УИХ-ын хамгийн "ядуу" гишүүн нь Ж.Батжаргал болжээ. Тэрбээр өөрийнхөө хөрөнгө орлогыг 375 сая төгрөг гэж мэдүүлсэн байна. Тухайлбал,
- 110 сая төгрөгийн үнэлгээ бүхий орон сууц барилга байгууламжтай
- 133.9 сая төгрөгийн үнэлгээ бүхий малтай
- 21.2 сая төгрөгийн авлагатай гэж ХОМ-ээ гаргасан байна.
Одоогийн парламентад сууж байгаа 76 гишүүн бүгд тэрбум давсан хөрөнгө, орлоготой байна. Үүнээс 20 гаруй нь 10 тэрбум давсан хөрөнгөтэй аж. Сарын 3.9 сая төгрөгийн цалин авдаг, хууль дүрэ батлах гэж УИХ-ын гишүүн болдог улстөрчдийн бодит төрх ийм. Хувьдаа бизнесгүй, сонгуулийн сурталчилгааны мөнгөө хандиваар босгохоос өөр арга үлдсэнгүй гэж ярих УИХ-ын гишүүдийн хөрөнгө жил ирэх бүр тэрбум, тэрбумаар нь өсжээ.
