Тархи, мөнгө хоёрыг зэрэг угаах тактик чинь баригдчихлаа, Ч.Номин сайд аа!
-Баян хүний өлөн нь хязгааргүй буюу барагдашгүй шунал 1000 дахин өссөн түүх-
Тогтолцооны өөрчлөлт гэх нэрийн дор том пиар хийж, тоо толгойгоо олшруулсан эрх баригчдын дунд шуналын туламнууд өт хорхой шиг язганалдаж байна. УИХ, Засгийн газар хэмээх хоёр “Амьтны ферм”-д гахайнууд бүхнээс илүү эрхтэй хэвээрээ. Тэд олон нийтийн тархийг угааж, хүлцэнгүй, дорой байлгахын тулд төсвийн мөнгийг тэрбум тэрбумаар нь халааслахаар ичгүүргүй аашилж, улайран зүтгэж байна. Хамгийн тод томруун жишээ нь Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын сайд Ч.Номин. Жар орчим тэрбумын хөрөнгөтэй, жилийн орлого нь тэрбумаас хол давдаг чинээлэг сайд “хүний юманд хүрзээ барьсан гамин” гэдэг шиг аашилж, төсвийн мөнгөөр төмс үнэгүй тараах нь халаг аашлах боллоо.
Сайдын багцдаа 18.3 тэрбум төгрөгөөр үнэгүй урлаг, соёлын үйлчилгээ үзүүлэх ваучер тараахаар тусгаж, түүнийгээ парламент дээр үхэн хатан хамгаалж, сошиалд мөнгө төлөн лобби хийж байгаагаас нь ийн дүгнэхэд хүрэв. Тархи угаалт, үзэл суртал туйлдаа хүрч байсан социалист нийгмийн үед ч ингэж кино, үзвэр үнэгүй үзүүлж, түүний төлөө улсын төсвөөс их хэмжээний хөрөнгө мөнгө үрж зарлагадаж байсангүй. Томчууд, хүүхдүүд ялгаагүй 50 мөнгө, нэг төгрөгөө төлөөд кино үздэг байв. Гэтэл чөлөөт зах зээлийн нийгэмд 18.3 тэрбум төгрөгөөр ваучер тараан үнэгүй үзвэр үзүүлнэ гэдэг бол тархи угаалт ч мөн, мөнгө угаалт ч мөнөөсөө мөн юм.
Ялангуяа улсын төсвөөс тэрбум тэрбумаар нь мөнгө угаахыг шороотой төмс угаахаас амархан хийж чаддаг Ч.Номин сайд амташсан хэрээ 13 дахина гэгч болж байгааг олон нийт хардах эрхийнхээ хүрээнд ам дамжин ярьж, бичиж байна.
Тэрбээр сайд болоод хэдхэн сарын дараа нөхрийнхөө үүсгэн байгуулж удирддаг группийн охин компанитай медиа сурталчилгааны гэрээ байгуулан 13 сая төгрөгийн урьдчилгаа шилжүүлсэн нь ил болж л байсан. Хувьдаа телевизтэй, нөхөр нь медиа групп удирдан, урлаг соёлын арга хэмжээ зохион байгуулахаас эхлээд уран сайхны болон баримтат кино хийх үйл ажиллагаа явуулдаг Ч.Номин сайд Кино урлагийг тухай хуулийг хоёр жилийн өмнө батлуулсан нь ашиг сонирхлын зөрчил мөнөөс мөн.
Тодруулбал, Кино урлагийг дэмжих тухай хуульд Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт гадаадын хуулийн этгээд дангаараа болон Монгол Улсын хуулийн этгээдтэй хамтран олон улсад түгээх зорилгоор кино бүтээх тохиолдолд зардлын тодорхой хувийг буцаан олгох зохицуулалт бүхэл бүтэн бүлэг болж орсон. Буцаан олгох тодорхой хувь гэдэг нь 45 хүртэлх хувь гэсэн үг аж. Монголд кино зураг авчихаад зардлынхаа тал шахуу хувийг буцаан олгох хүсэлт гаргах компани нь манай улсын хуулийн этгээдийн бүртгэлтэй байх ёстой. Яг ийм компанийг Ч.Номин сайдын нөхөр Г.Бат-Эрдэнэ аль хэдийнэ байгуулчихсан нь “Ори студиос” ХХК. Уг компанийн хувь эзэмшигч бөгөөд эцсийн өмчлөгч нь Ч.Номин сайдын нөхөр Ганхуягийн Бат-Эрдэнэ.
Гахайнууд бүхнээс илүү эрх мэдэлтэй, бүхнээс илүүг идэж ууна гэдэг “Амьтны ферм”-ийн дүрэм Монголд Кино урлагийг дэмжих тухай хууль болж батлагдсан нь энэ.
Ч.Номин сайдын 13 саяар эхэлсэн авлигын хэрэг энэ мэт лоббины хууль батлуулах процессоор амжилттай үргэлжилж, эдүгээ үнийн дүн нь 1000 дахин өсөж 18.3 тэрбумын ваучер болоод байна.
Хойноос ирээд хот минийх, хотонд ирээд хонь минийх гэдгийн үлгэр энэ биш гэж үү. Татвар төлөгчдийн ясаа цайтал зүтгэж, хөлсөө дуслуулж олсон мөнгийг баян цатгалан атлаа “өлсгөлөн” сайд кино, урлаг соёлын үзвэрийн ваучер нэрээр нөхрийнхөө компанийн данс руу цутгахгүй гэх баталгаа байна уу.
Сайдын нөхөр нь “Анрид” ХХК зэрэг хэд хэдэн охин компани бүхий “Тэнгэрлиг медиа групп” ХК, “Ори студиос” ХХК зэрэг урлаг, соёлын үйлчилгээ, медиа үйл ажиллагаа эрхэлдэг компаниудтай. Өмнөх туршлагаас нь харахад “дэргэдээ байгаа эрдэнэ”-ээ Ч.Номин сайд харин ч нэг сайн “ашигладаг” нэгэн.
Юутай ч олон нийт баян хүн өлөн байхын балаг, түйтгэрийг Ч.Номин сайдын олон жишээнээс харж, жигшиж байна. 18.3 тэрбумын ваучерийг нь дэмжээд явуулчих юм бол дараа нь Ч.Номин сайд төсвийн мөнгөөр төмс үнэгүй тараана гээд төсөл оруулаад ирж мэдэх шинжтэй. Эцэст нь модернист Д.Галсансүхийн хоолойгоор сайдад хэлэх зөвлөгөө байна. “Тархи, мөнгө хоёрыг зэрэг угаах тактик чинь баригдчихлаа, Номин сайд аа”.
С.Ууганбаяр
