Гомдогсдын арми бий болгосон дахин өргөн барьсан төсвийн онцлох өнцгүүд

Засгийн газар төсвөө засаж дахин өргөн барьснаар УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэж эхлээд байна.

Монгол Улсын 2025 оны төсөвт нэгдсэн төсвийн нийт орлого 33 их наяд, 864 тэрбум, 738.8 сая, нэгдсэн төсвийн нийт зарлага 35 их наяд, 795 тэрбум, 227.3 сая төгрөг бол алдагдал 1 их наяд 930 тэрбум, 488.50 сая төгрөг байхаар тусгаж баталсан байв. Дахин боловсруулсан төсвийн тэнцвэржүүлсэн орлогыг 393,1 тэрбум төгрөгөөр бууруулж, орлогыг 33,3 их наяд төгрөг байхаар тооцжээ.

Тэгвэл энэ удаагийн төсөв өмнөхөөс 5.3 их наядын зөрүүтэй. 1.7 их наяд нь бүтээн байгуулалт, 3.5 нь урсгал зардлын өөрчлөлт аж. Улсын төсвөөс нийт 833 тэрбум төгрөг танасан бол гадаад зээлийн ашиглалтын дүнгээс 211,6 тэрбумыг хасч, 669 тэрбум төгрөгөөр бууруулсан байна.

Замын төсвүүд хойшлов

1. Ерөнхийлөгчийн хоригийн дагуу төсвийн алдагдлаа бууруулахдаа хэрэгжиж эхлээгүй болон зарим хөтөлбөр, арга хэмжээг зогсоон, хойшлуулахаар болжээ. Үүнд:

Налайх-Тэрэлж чиглэлийн 37км замын 55,0 тэрбум
Норовлин-Дадал чиглэлийн 54км замын 14,7 тэрбум
Буйр нуурын нисэх буудлын 24,5 тэрбум
Хэрлэн-Тосон-Уул, Халх гол чиглэлийн зам
Баяндалай-Гурван тэс чиглэлийн замын 48 тэрбум
Батцэнгэл-Их тамир чиглэлийн замын 36,7 тэрбум
Чойр-Мандалговь чиглэлийн замын 26,9 тэрбум
Дипломат корпусын 3,6 тэрбум гэхчлэн нийт 350 гаруй тэрбумын төслүүдийг хойшлуулжээ.

Тавилга, багаж техник, томилолтын зардлыг хасав

2. Нэг удаа хойшлуулж болох зардлыг бууруулсан. Ингэхдээ Төрийн хэмнэлтийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулж, тодорхой зардлуудыг бууруулахаар тусгажээ.

Тавилга-100 хувь
Багаж, техник, хэрэгсэл-50 хувь
Бичиг хэрэг-50 хувь
Хичээл үйлдвэрлэлийн дадлага-50 хувь /Үүнд, эрүүл мэнд, боловсрол, хууль зүй болон батлан хамгаалах салбарууд орохгүй/
Гадаад томилолтын зардал-50 хувь /Төрийн өндөр түвшний айлчлал, өндөр түвшний зочин төлөөлөгчийнх хамаарахгүй/
Тээвэр шатахууны зардал-50 хувь /эрүүл мэнд, тусгай чиг үүргийн байгууллага хамаарахгүй/ Урсгал зардлын нийт хасагдах дүн 800 тэрбум төгрөг байхаар тус тус тооцсон байна.

Ч.Номин сайдын ваучерийг хасав

3. Өмнөх хүчингүй болгосон төсвийн тухай хуульд Соёлын сайдын багц дахь өсвөр үеийнхэнд соёлын ваучер олгоход шаардагдах 18.3 тэрбум төгрөгийг Соёлын бүтээлч үйлдвэрлэлийг дэмжих сангаар дамжуулан олгох тухай тусгасан байв. Энэ удаагийнхад алдагдалгүй байх зарчим баримталж Соёлын бүтээлч үйлдвэрлэлийг дэмжих сан, Кино урлагийг дэмжих санг татан буулгажээ. Татан буугдаж буй Кино урлагийг дэмжих сангаас олгосон зээлийн эргэн төлөлтийг зохион байгуулах үүргийг Кино урлагийн зөвлөлд хариуцуулахыг даалгасан байна.

-Н.Учрал сайдын хиймэл дагуул ч багтсангүй-

4. Монгол Улсын Засгийн газар 14 мега төсөл хэрэгжүүлэх том зорилт тавиад байсны нэг ньҮндэсний хиймэл дагуулын төсөл байв. Уг төсөлд тусгагдсан 211,6 тэрбум төгрөгийг хасч, 457,4 тэрбум төгрөгийг бууруулсан байна. Дашрамд уг төслийг Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл (ҮАБЗ)-д танилцуулаад зогсохгүй эхний ээлжинд 760 тэрбумын өртөг ч яригдаж байсан билээ.

-Л.Энх-Амгалан сайдынхаас хүүхдийн мөнгө, тэтгэвэр тэтгэмж хасагдахгүй үлдэв-

5. Хөндөж болохгүй зардалд Хүүхдийн мөнгөн тэтгэмжийн 1,6 их наяд төгрөг, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2,3 их наяд төгрөг, Нийгмийн даатгалын сангийн 5,9 их наяд төгрөг, хүүгийн төлбөр болон 1,36 их наяд төгрөг, цалингийн суурь 6,6 их наяд төгрөг болон төрийн албан хаагчдын 36 сарын тэтгэмж, хөдөө орон нутагт тогтвор суурьшилтай ажилласны тэтгэмж бусад хуульд заасан тэтгэмжийн 0,5 их наяд төгрөгүүдийг хөндөхгүй байхаар тусгасан байна. Гэр бүл, хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын сайдын багцад 921.6 тэрбум төгрөг нэмэгдэж орж ирсэн. Үүнд тэтгэврийн нэмэгдэл багтжээ. Мөн төрийн албан хаагчдын цалин 6 хувь нэмэгдэж байгаа. Энэ л гэхэд 438 тэрбум төгрөг байх аж.

6.Орлого талд 394 тэрбум төгрөгөөр буурч байна. Гааль, НДШ, ХХОАТ зэргээс бүрдүүлэх орлогууд буурна гэсэн үг.

У.ХУРЦ-ҮГ