Жинхэнэ хүн болсон үеийг тогтоожээ
Скотт Уильямсаар ахлуулсан Нью-Йоркийн их сургуулийн багийнхан 20 жилийн өмнө Чадын цөлөөс илрүүлсэн олдворыг шинэчлэн судалсан талаараа мэдээлэв. “Хүний хамгийн эртний өвөг дээдсийн нэг сахелантропын олдворыг 3D аргаар шинжилж, хоёр хөл дээрээ явдаг байсныг нь тогтоолоо” гэж мэдээлсэн судлаачид биеийн бүтцийнх нь шинж чанараар ийнхүү тогтоосон аж.
Ойролцоогоор долоон сая жилийн настай сахелантропын олдворыг нарийн технологи ашиглан гуяны ясан дээр цухуйсан трохантерын булцууг илрүүлжээ. Энэ нь аарцаг болон гуяны ясыг холбосон шөрмөсний бэхэлгээ аж. Сахелантропын тохойн ясыг гуяныхтай нь харьцуулахад богино байсан бөгөөд ийм харьцаа нь хоёр хөлтэй хөдлөх хөдөлгөөнд шилжихтэй холбоотой. Энэ бол хоёр хөлөөрөө алхаж чаддаг болохыг шууд нотлох баримт аж. Энэ талаар “Science аdvances” сэтгүүлд “Дөрвөн хөлтэй амьтад хоёр хөл дээрээ зогсдог болсон түүх бий. Тэгвэл хүнийг жинхэнэ хүн болгосон үе буюу хоёр хөлөөрөө явдаг болсон үе хэзээ вэ. Хүний хамгийн эртний өвөг дээдэс болох сахелантроп энэ асуултын хариулт боллоо. Энэ нь хоёр хөлөөрөө анх алхсан амьтан болохыг америк судлаачид тогтоов. 2001 онд Францын судалгааны багийнхан Африкийн Чадын Жураб цөлөөс нээсэн эл олдворыг тухайн үед шинжилсэн. Ингэхдээ гавлын ясанд төвлөрч хоёр хөл дээрээ явдаг гэж дүгнэсэн ч зарим эрдэмтний эсэргүүцэлтэй тулж, "Зөвхөн гавлын ясанд үндэслэн хоёр хөлтэй байсан гэж тодорхойлох нь өрөөсгөл. Хүн, эсвэл сармагчин эсэх нь тодорхойгүй амьтны олдвор” зэргээр маргаан дэгдээснээр нээлтээ олон нийтэд танилцуулаагүй орхижээ. Гэхдээ үнэхээр энэ нь анхлан хоёр хөл дээрээ явсан амьтан мөн болохыг энэ цагт баталлаа. Инйхүү хувьссан нь амьтныг хүн болгосон чухал эргэлтийн үе” гэж мэдээлжээ.
Ташрамд өгүүлэхэд, Африкийн Сахарын цөлийн бүс нутгаас илрүүлсэн учраас "Sahel", Чадыг илэрхийлсэн "tchadensis" гэсэн үгээр эл олдворыг нэрлэж, шинжлэх ухаанд бүртгүүлсэн байна.
Ж.Цэцэг
