Гурван шүүхээс цагаадсан УИХ-ын Алтанхуяг Хөгжлийн банкны хэргээр маргааш дахин шүүгдэнэ

Нүүрсний хулгайн хэрэгтэй мөр зэрэгцэж олны анхаарлыг татдаг хэрэг бол Хөгжлийн банкны хэрэг. Дөрвөн жилийн өмнөөс шалгаж эхэлсэн Хөгжлийн банкны гэх тодотголтой энэ хэргийг давж заалдах шатны шүүх хоёр дахь удаагаа хэлэлцэхээр боллоо. Тодруулбал,  Н.Алтанхуяг нарт хамаарах хэргийг цагаатгасан анхан шатны шүүхийн шийдвэрт дөрвөн прокурор эсэргүүцэл бичсэнээр Нийслэлийн давж заалдах шатны шүүхэд маргааш /2026.02.10/ товлогджээ.

Уг хэргийг анх Сүхбаатар дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх 2023 оны зургадугаар сарын 26-наас долдугаар сарын 1-ний хооронд шүүсэн. Дараа нь 2024 оны гуравдугаар сард Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх шийдсэн. Сүүлд нь 2024 оны арванхоёрдугаар сард Дээд шүүх хэлэлцэж тогтоол шийдвэрээ гаргасан.

Дахиад 2025 оны есдүгээр сарын дундуур Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх дахин хэлэлцэж шийдвэрлэсэн. Тодруулбал, Н.Алтанхуягийг Сүхбаатар дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх 2023 оны зургадугаар сард цагаатгасан. Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх2024 оны гуравдугаар сард мөн л цагаатгаж шийдсэн. Сүүлд нь 2024 оны арван хоёрдугаар сард Дээд шүүхээс хэргийг анхан шатны шүүхэд буцааж, тэр дагуу Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх 2025 оны есдүгээр сарын дундуур дахин хэлэлцээд Н.Алтанхуягийг дахиад цагаатгасан. Өөрөөр хэлбэл, Н.Алтанхуяг Хөгжлийн банкны хэргээс гурав дахиа цагаадсан юм.

УИХ-ын гишүүн Н.Алтанхуяг энэ талаар хэлэхдээ, "Хөгжлийн банк"-ны гэсэн тодотголтой хэрэгт хилсээр хамаатуулаад 4 жил өнгөрлөө. Анхан болон давж заалдах шатны шүүхээс цагаадсан ч Дээд шүүхээс буцааж дахин Анхан шатны шүүх цагаатгасан. Ингээд 3 дахиа цагаадсан. Иргэний төлөөлөгчид ч гэм буруугүй гэж үзсэн дээ...” гэжээ.

Гэвч Хөгжлийн банкны хулгайн баримтууд Н.Алтанхуяг руу чиглэсэн гэлцдэг. Тухайлбал, Сангийн сайд Б.Жавхлангийн мэдээллээс харахад өдгөө Хөгжлийн банкны 3.2 их наяд төгрөгийн 1.8 их наяд нь чанаргүй зээл хэмээсэн. Үүний 1.5 их наядыг Н.Алтанхуяг Ерөнхий сайд байхдаа гаргасан баримт дэлгэсэн. Тодотговол, 2012 оны арванхоёрдугаар сард Засгийн газрын 175 дугаар тогтоол гаргаж, бондын зарцуулалтын шийдвэр гаргаж байх Бодлогын зөвлөлийг байгуулан, өөрөө даргаар нь ажиллажээ. Өөрөөр хэлбэл, Ерөнхий сайд эрх мэдлийнхээ хүрээнд ямар ч асуудалгүй хүссэн үедээ зээл гаргаж өгөх боломжийг өөртөө олгосон гэж харж болохоор.

Мөн түүнчлэн, Хөгжлийн банк 2011 онд байгуулагдаж, БНСУ-ын Хөгжлийн банктай хамтран ажиллаж, солонгос мэргэжилтнүүд банкны удирдлага, санхүүгийн сахилга хариуцаж байсан. Энэ үед 20 сая ам.долларын хаалттай бонд, 580 сая ам.долларын олон улсын бондыг амжилттай босгосон байдаг.  Гэвч 2013 оны 5-р сарын 25-нд Н.Алтанхуягийн Засгийн газар Солонгостой байгуулсан гэрээг цуцалсан. Үүний дараа “Чингис” бонд босгож, 1.5 тэрбум ам.доллар татсан ч нэгдсэн төлөвлөгөө, тооцоо байгаагүй. Төслийн шалгуур сул, нэг зураг төслийг өөрчилж, олон зээл олгосон. Эргэн төлөлт бодитоор тооцоогдоогүй. Үр дүнд нь сар бүр 6 сая ам.долларын хүү төлөх дарамт үүссэн байдаг. Энэ бүгдээс харахад холбогдсон этгээдүүд бараг хариуцлага хүлээгээгүй өнгөрсөн байна.

Э.Бат-Үүл, Н.Батбаяр, Н.Мөнхбат, Б.Гарамгайбаатар нарын олон хүн шүүхээр орсон ч авсантайгаа дүйх хариуцлага хүлээсэн хүн бараг байхгүй. Өнөөдөр УИХ-ын гишүүн Н.Алтанхуяг ч мөн гурван удаа цагаадсан гэж цээжээ дэлдэн явж байгаа.

 Харин татвар төлөгчид үлдсэн өр, хүүг үүрч байна.